Biobased isoleren: wat het is en waarom Groningen kiest voor stro en hennep

Waarom de term biobased isoleren steeds vaker klinkt in Groningen en Noord-Drenthe

Bij de meeste isolatieplannen in Groningen en Noord-Drenthe die binnen de Nij Begun-aanpak worden opgesteld, wordt standaard gedacht aan glaswol, steenwol of PIR. Prima materialen, maar de laatste jaren komt er een groeiend alternatief bij: biobased isolatie. Sinds 2 juli 2026 zet ook de provincie Groningen daar officieel op in, door zich aan te sluiten bij de Bouwvezeldeal Groningen-Drenthe. In deze blog lees je wat biobased isoleren precies inhoudt, waarom de provincie kiest voor stro en hennep en wat hennepvezel eigenlijk is.

Wat is biobased isoleren?

Biobased isoleren betekent dat je isolatiemateriaal gebruikt dat gemaakt is van hernieuwbare, plantaardige of dierlijke grondstoffen. Denk aan hennep, vlas, stro, houtvezel, cellulose (uit oud papier) en gerecycled katoen. Dat in tegenstelling tot minerale materialen zoals glaswol en steenwol, of kunststoffen als EPS, PUR en PIR.

Het grote verschil zit in de milieu-impact van de productie. Volgens Milieu Centraal scoren biobased materialen zoals houtvezel, vlas en hennep in veel isolatietoepassingen goed tot best op milieuvriendelijkheid. Tijdens hun groei nemen deze gewassen CO2 op, waardoor de materialen tijdens hun levensduur een deel van die koolstof vasthouden.

Praktische voordelen: biobased isolatie is vochtregulerend, is prettig te verwerken (geen jeuk zoals bij glaswol) en heeft een isolatiewaarde die vergelijkbaar is met minerale wol. Nadeel is dat het per vierkante meter meestal iets duurder is dan traditionele materialen. Ook is niet elke toepassing (zoals een klassieke natte spouwmuur) geschikt.

De provincie Groningen kiest voor stro en hennep van eigen land

Op 2 juli 2026 zette gedeputeerde Susan Top namens de provincie Groningen haar handtekening onder het Convenant Biobased Bouwen. Daarmee sluit de provincie zich aan bij ruim zestig organisaties die samenwerken binnen de Bouwvezeldeal Groningen-Drenthe. Het uitgangspunt: bouwen en isoleren met natuurlijke materialen die in de eigen regio worden geteeld en verwerkt.

Concreet gaat het om hennep, stro en vlas die door boeren in Groningen en Drenthe worden verbouwd en daarna regionaal worden omgezet tot bouw- en isolatiematerialen. Dat levert een kortere keten op, minder transport en meer werk voor de agrarische en industriële sector in het noorden.

De ambitie is stevig: partijen die het convenant tekenen, onderschrijven de zogenaamde 30/30/30-doelstelling van Building Balance. Dat betekent dat 30 procent van alle nieuwbouw en renovaties in 2030 voor minimaal 30 procent uit biobased materialen moet bestaan. Voor woningeigenaren binnen het Nij Begun-gebied betekent dit dat biobased isolatiemateriaal steeds vaker binnen bereik komt, ook prijstechnisch.

Wat is hennepvezel eigenlijk?

Hennepvezel is een isolatiemateriaal dat gemaakt wordt van de vezels van de industriële hennepplant (Cannabis sativa). Belangrijk om meteen te zeggen: dat is niet de hennep waar wiet van wordt gemaakt. Industriële hennep bevat vrijwel geen THC en wordt geteeld voor de sterke vezel in de stengel.

De teelt zelf is behoorlijk gunstig. Hennep groeit in ongeveer honderd dagen tot volwassen hoogte, heeft weinig tot geen bestrijdingsmiddelen nodig en verbetert de bodemstructuur voor het volgende gewas. Na de oogst worden de vezels van de houtige kern gescheiden, waarna ze tot isolatiedekens of halfharde platen worden geperst. Meestal wordt een klein percentage bindmiddel toegevoegd, zoals natuurlijk zetmeel of een lage dosis polyestervezel, zodat de plaat vorm houdt.

In prestatie is hennepvezel goed vergelijkbaar met minerale wol. De lambda-waarde (ook wel λ) geeft aan hoe goed een materiaal warmte tegenhoudt: hoe lager het getal, hoe beter het isoleert. Bij hennepvezel ligt die doorgaans tussen de 0,038 en 0,042 W/mK. Dat is nagenoeg gelijk aan glaswol of steenwol, dus voor dezelfde Rc-waarde heb je ongeveer eenzelfde laagdikte nodig. Meer over Rc-waardes en waarom die telt bij je isolatiekeuze lees je in onze blog over Rc-waarde en U-waarde.

Wat hennep extra bijzonder maakt, is het vochtregulerende gedrag. De vezel kan tijdelijk vocht opnemen en weer afgeven zonder de isolatiewaarde te verliezen. Dat helpt tegen condensvorming en draagt bij aan een gezond binnenklimaat.

Voor welke isolatiemaatregelen is biobased geschikt?

Niet elke plek in je woning vraagt om hetzelfde materiaal. In grote lijnen is biobased isolatie vooral geschikt voor droge, ruime toepassingen waar het materiaal netjes tussen een houten of metalen constructie kan worden geplaatst.

Goed geschikt zijn:

• Schuin dak van binnenuit, met dekens of platen tussen de sporen
• Binnenisolatie van de gevel met een voorzetwand
• Vloer- of zoldervloerisolatie tussen de balken
• Tussenwanden, meestal voor geluid en warmte tegelijk

Minder of niet geschikt zijn klassieke naïsolatie van een gesloten spouwmuur en toepassingen waar het materiaal blootstaat aan permanent vocht. Voor die situaties blijven minerale of kunststof oplossingen vaak logischer. Welke maatregel in welke woning past, staat in je isolatieplan. Wij lichtten de meestvoorkomende maatregelen eerder toe in onze blog van spouwmuur tot dakisolatie.

Biobased isoleren binnen Nij Begun

De Nij Begun-subsidie wordt toegekend op basis van de behaalde Rc-waarde per maatregel, niet op basis van het gebruikte materiaal. Of je nu kiest voor glaswol, steenwol of hennepvezel, de subsidie is hetzelfde zolang de isolatiewaarde in het plan aan de eisen voldoet. Dat maakt biobased een steeds realistischere keuze, ook financieel.

Wil je biobased isoleren binnen Nij Begun, dan is het belangrijk dat het materiaal opgenomen wordt in het isolatieplan dat je van je energieadviseur ontvangt. IsoWin stelt zelf geen isolatieplannen op, maar voert ze uit. Als in het plan een biobased optie is opgenomen of als je die wens hebt aangegeven bij je adviseur, dan kunnen wij dat in de offerte verwerken.

De rol van IsoWin

IsoWin werkt binnen het Bedrijvennetwerk Isolatieaanpak van Nij Begun en voert isolatiemaatregelen uit voor woningen in Groningen en Noord-Drenthe. Wij werken zelf graag met biobased materialen zoals hennepvezel, vlas of houtvezel. Wel geldt dat niet elke plek in je woning zich er even goed voor leent.

Daarom komen we graag langs voor een opname bij jou thuis. Dan bekijken we ter plekke of de constructie geschikt is voor biobased isolatie of dat een andere oplossing beter past. Vervolgens verwerken we dat in een offerte die aansluit op jouw isolatieplan en op wat regionaal beschikbaar is. Zo weet je zeker dat je isolatie doet wat het label belooft, zonder dat je hoeft in te leveren op comfort of prestaties.