Gasprijzen kunnen deze winter flink oplopen. Hoe goed is jouw huis voorbereid?

Gasprijzen kunnen deze winter flink oplopen.

De zomer is nog niet eens voorbij en toch gaat het alweer over de komende winter. Niet vanwege sneeuwvoorspellingen of een Elfstedentocht, maar vanwege iets waar je waarschijnlijk minder vrolijk van wordt: de Nederlandse gasvoorraad is veel kleiner dan gehoopt.

Eind augustus waren de gasopslagen namelijk voor ongeveer 45 procent gevuld, waardoor het gewenste niveau voor de komende winter volgens Gasunie niet meer wordt gehaald. Energiedeskundigen waarschuwen daarom dat huishoudens deze winter opnieuw te maken kunnen krijgen met zeer hoge gasprijzen.

Gelukkig betekent dat niet dat het gas ineens op is zodra het een paar nachten vriest. Wel gaat Nederland met een kleinere buffer de winter in. Krijgen we vervolgens een koude winter of ontstaan er problemen met de internationale aanvoer, dan kan de prijs flink onder druk komen te staan. Juist dan wordt een slecht geïsoleerd huis ineens weer een dure hobby.

De gasvoorraad loopt flink achter

Nederland slaat in de warmere maanden gas op om tijdens de winter een buffer te hebben. Dat is nodig, want zodra de temperatuur daalt stijgt ons gasverbruik snel: huishoudens gaan meer stoken en daardoor neemt de vraag in korte tijd flink toe.

Dit jaar gaat het vullen van die voorraden alleen een stuk minder soepel. Gasunie liet eind augustus weten dat het gewenste vuldoel van 115 terawattuur voor 1 november niet meer haalbaar is, terwijl dat doel juist gebaseerd is op de hoeveelheid gas die Nederland nodig zou kunnen hebben tijdens een van de strengste winters van de afgelopen dertig jaar. Omgerekend komt die 115 terawattuur neer op ongeveer 80 procent van de opslagcapaciteit.

Dat het niet goed zou komen, was overigens al langer duidelijk. Halverwege het vulseizoen, midden juli, stonden de bergingen pas op 33,1 procent. Om die 80 procent op 1 november te halen, had er in de tweede helft van het seizoen fors sneller gevuld moeten worden dan in de eerste helft.

Hoe uitzonderlijk die 45 procent is, zie je pas in vergelijking met eerdere jaren. Volgens de NOS waren de opslagen in 2023 rond deze tijd voor 94 procent gevuld en vorig jaar nog voor 63 procent. We zitten dus op ongeveer de helft van wat drie jaar geleden normaal was.

Toch betekent een lagere voorraad op zichzelf nog niet dat Nederland straks zonder gas zit. Gasunie benadrukt dan ook dat de leveringszekerheid niet direct in gevaar is. Er is wel reden om alert te zijn, want zonder aanvullende maatregelen zijn we simpelweg minder goed voorbereid als de winter uitzonderlijk koud wordt. Meer hierover lees je in het nieuwsartikel van NU.nl en in de toelichting van Gasunie.

Waarom die opslagen niet vollopen

Achter dat nieuws zit een wrange logica die je zelden hoort, want de voorraad blijft niet leeg doordat er geen gas te krijgen is.

Het vullen van de opslagen is namelijk grotendeels een taak van commerciële marktpartijen. Die kopen in de zomer gas in om het in de winter te verkopen, wat alleen loont als het verschil tussen die twee prijzen groot genoeg is. Doordat de gasprijs deze zomer al hoog stond, is dat verschil klein geworden en is vullen commercieel simpelweg niet interessant meer.

Met andere woorden: de hoge gasprijs is precies de reden dat de buffer tegen een hoge gasprijs niet wordt aangelegd. Om dat gat te dichten heeft het kabinet staatsdeelneming EBN ingeschakeld, die sinds het voorjaar bijvult waar de markt het laat afweten.

Geen gastekort betekent niet automatisch een goedkope winter

Dat onderscheid is belangrijk, want een tekort aan gas en een hoge gasprijs zijn twee verschillende dingen.

Gas wordt internationaal verhandeld, dus zodra het koud wordt heeft heel Europa tegelijk meer energie nodig om woningen en gebouwen te verwarmen. Zijn de voorraden op dat moment relatief klein of ontstaat er ergens een probleem met de aanvoer, dan moeten landen en energiebedrijven tegen elkaar opbieden om voldoende gas binnen te krijgen. En dat merk je uiteindelijk gewoon op je energierekening.

Belangrijk detail daarbij: die hoge prijs is geen toekomstscenario meer. De gasprijs bereikte eind augustus het hoogste niveau in ruim drie jaar en ook de termijncontracten voor komende winter liggen daar dicht tegenaan. Het gaat dus niet om de vraag of het duur wordt, maar hoeveel duurder het nog kan worden bij een strenge winter.

Een koude winter merk je vooral in een slecht geïsoleerd huis

Tijdens een zachte winter kom je met matige isolatie vaak nog redelijk weg, omdat de verwarming minder hard hoeft te werken en het temperatuurverschil tussen binnen en buiten beperkt blijft. Zwakke plekken in de woning vallen dan simpelweg minder op.

Maar zet buiten eens min vijf graden tegenover twintig graden binnen, dan wordt ineens duidelijk waar de warmte verdwijnt. Het raam voelt koud aan, langs de voordeur komt tocht naar binnen en de vloer blijft kil, terwijl boven de warmte richting een slecht geïsoleerd dak verdwijnt en de cv-ketel steeds opnieuw dat verlies probeert goed te maken.

Dat kost gas. Stijgt de gasprijs op hetzelfde moment, dan voel je dus twee dingen tegelijk: minder comfort en een hogere energierekening.

In Groningen en Noord-Drenthe ligt er een flinke kans

Voor woningeigenaren in Groningen en Noord-Drenthe is deze situatie extra interessant, omdat veel woningen binnen de isolatieaanpak van Nij Begun kunnen worden verbeterd.

Binnen die aanpak kunnen allerlei maatregelen in het isolatieplan worden opgenomen, van dakisolatie, gevelisolatie en vloerisolatie tot HR++ glas, kozijnpanelen, isolerende buitendeuren, kierdichting en ventilatie.

Daarbij draait het uiteindelijk niet alleen om een betere Rc-waarde op papier. Het echte doel is dat de warmte die je betaalt om te produceren ook daadwerkelijk in je woning blijft. Juist wanneer energieprijzen onzeker zijn, wordt dat verschil steeds belangrijker.

Wees wel realistisch over de doorlooptijd

Hier moeten we eerlijk zijn, want een isolatieplan aanvragen is geen kwestie van even een formulier invullen en volgende week aan de slag.

Op dit moment duurt het bij Nij Begun al gauw twee tot drie maanden voordat een isolatieplan is goedgekeurd. Bij een enkele klant wachten we inmiddels zelfs ruim vier maanden. Daar komt vervolgens de subsidieaanvraag bij SNN nog achteraan: wettelijk geldt daar een beslistermijn van dertien weken die met acht weken verlengd mag worden, dus in het uiterste geval eenentwintig weken. In onze recente praktijk zien we ongeveer veertien weken totdat een subsidie beschikt wordt.

Tel je dat bij elkaar op, dan zit je zomaar op een half jaar voordat er iemand met isolatiemateriaal voor je deur staat. Begin je nu, dan is de kans dus reëel dat het werk pas ná deze winter wordt uitgevoerd.

Dat is geen reden om het te laten zitten, maar wel om nu te beginnen in plaats van in november. Elke maand die je wacht, schuift die hele keten een maand op.

Wacht niet tot iedereen ineens haast heeft

Nu voelt het misschien nog vroeg om met de winter bezig te zijn, terwijl dit juist het moment is waarop je rustig kunt kijken wat er nog aan je woning moet gebeuren.

Zodra de eerste koude weken beginnen, merken bewoners namelijk ineens weer precies waar het tocht, welke vloer ijskoud blijft en hoe hard de verwarming moet werken. Op dat moment neemt de vraag naar isolatiewerk snel toe, waardoor je bovenop de doorlooptijden hierboven ook nog eens achteraan in de rij aansluit.

Heb je al een isolatieplan vanuit Nij Begun ontvangen? Dan ben je een flink stuk verder en is dit een goed moment om het er nog eens bij te pakken. Loop dan drie dingen na:

• Wat staat erin?
• Welke maatregelen zijn geadviseerd?
• Welke daarvan zijn nog niet uitgevoerd?

Isoleren is geen gok op de gasprijs

Misschien wordt komende winter extreem duur of misschien valt het uiteindelijk mee. Dat weet op dit moment niemand, maar eigenlijk is dat ook niet de belangrijkste reden om te isoleren.

Een goed geïsoleerde woning heeft namelijk iedere winter minder energie nodig om comfortabel te blijven, ongeacht wat er op dat moment op de gasmarkt gebeurt. Stijgt de gasprijs, dan word je minder hard geraakt omdat je minder gas nodig hebt. Blijft de gasprijs stabiel, dan gebruik je nog steeds minder energie en woon je comfortabeler. En krijgen we toch een ouderwets koude Groningse winter, dan ben je waarschijnlijk vooral blij dat de warmte niet via het dak, de vloer en de ramen naar buiten vliegt.

Misschien wordt het gewoon een gemiddelde winter en blijven de gasprijzen binnen de perken. Dat hopen we natuurlijk allemaal. Maar met een Nederlandse gasvoorraad die veel lager is dan gewenst, is er één zekerheid waar je wél op kunt bouwen:

De goedkoopste warmte is nog altijd de warmte die je woning niet verliest.

Wat doet IsoWin?

IsoWin voert isolatiewerkzaamheden uit voor woningeigenaren in Groningen en Noord-Drenthe binnen de isolatieaanpak van Nij Begun. Heb je je isolatieplan al ontvangen en wil je weten welke maatregelen je voor de winter kunt laten uitvoeren? Neem gerust contact met ons op. We kijken graag met je mee.